https://www.youtube.com/embed/1bGvZ9x1yFw?si=sViCAYjpzXKrSKXr" 

Қазақстанның ғылымы мен жоғары білім жүйесінің көшбасшысы саналатын Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті тәуелсіз еліміздің интеллектуалдық әлеуетін қалыптастырып отырған бірегей білім ордасы. Тоқсан жылдан астам тарихы бар қара шаңырақ сан мыңдаған білікті мамандар мен ғалымдарды тәрбиелеп, мемлекетіміздің әлеуметтік-экономикалық және рухани дамуына өлшеусіз үлес қосып келеді. Университеттің басты миссиясы сапалы білім беру ғана емес, сонымен қатар ғылымды дамыту, жас зерттеушілердің халықаралық деңгейде танылуына жол ашу және әлемдік ғылыми қауымдастықпен ықпалдастықты нығайту.

Қазіргі жаһандану дәуірінде ғылым мен білім саласындағы халықаралық байланыстардың маңызы ерекше. Осы бағытта Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті әлемнің жетекші жоғары оқу орындарымен тығыз серіктестік орнатып, студенттер мен жас ғалымдардың кәсіби дамуына кең мүмкіндік жасап келеді. Университет ұсынған осындай игі бастамалардың нәтижесінде біз Түркия Республикасындағы беделді жоғары оқу орындарының бірі Istanbul University базасында ғылыми тағылымдамадан өту бақытына ие болдық. Ғылыми тағылымдаманың басты мақсаты – зерттеу жұмысын халықаралық деңгейде жетілдіру, шетелдік ғылыми тәжірибемен танысу, жаңа әдіснамалық бағыттарды меңгеру және әлемдік ғылым кеңістігіне интеграциялану. Бұл тұрғыда тағылымдаманың маңызы зор болды. Тарихы 1453 жылдан бастау алатын Istanbul University Түркиядағы ғана емес, Еуропадағы ең көне әрі ең беделді жоғары оқу орындарының бірі.

Ғасырлар бойы ғылым мен ағартушылықтың шамшырағына айналған бұл университет бүгінде әлемдік академиялық рейтингтерде лайықты орын алып, халықаралық ғылыми қауымдастықтың назарын өзіне аударып отыр. Университет қабырғасында жүз мыңнан астам студент білім алып, мыңдаған профессор мен зерттеуші ғылыми ізденіспен айналысады. Мұндай орта әрбір жас ғалым үшін үлкен тәжірибе мектебі екені сөзсіз. Біз тағылымдама барысында Istanbul University жанындағы Әл-Фараби Еуразиялық зерттеулер орталығында жұмыс жүргіздік. Аталған орталық түркі халықтарының тарихы, мәдениеті, әдебиеті, тілі мен өркениетін зерттеуде маңызды ғылыми алаң болып табылады. Тағылымдама кезеңінде университеттің бай кітапхана қорымен жұмыс істеуге мүмкіндік алдық. Әлемнің әр түкпірінен жиналған ғылыми әдебиеттер мен сирек кездесетін еңбектер зерттеу жұмысымыздың теориялық және практикалық негізін тереңдетуге ықпал етті. Әсіресе докторлық диссертациямыздың тақырыбына қатысты тың дереккөздер мен ғылыми еңбектерді зерделеу барысында көптеген жаңа ғылыми тұжырымдар мен әдіснамалық бағыттарға қанық болдық.

Ғылыми ізденіс барысында түрік ғалымдарымен пікір алмасып, халықаралық тәжірибелермен таныстық. Мұндай академиялық байланыстар зерттеу жұмысының сапасын арттырып қана қоймай, ғылыми көзқарастың кеңеюіне де үлкен әсер етеді. Шетелдік профессорлармен кездесулер, ғылыми семинарлар мен пікірталастар барысында қазіргі гуманитарлық ғылымдардың өзекті мәселелері талқыланып, зерттеу жұмысына қатысты маңызды ұсыныстар берілді. Бүгінгі таңда ғылым шекара талғамайды. Кез келген ғылыми жетістік халықаралық ынтымақтастықтың нәтижесінде жүзеге асады. Осы тұрғыдан алғанда Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің жас зерттеушілерге көрсетіп отырған қолдауы ерекше атап өтуге тұрарлық. Университет басшылығы ғылыммен айналысатын жастардың әлемдік білім кеңістігіне шығуына жағдай жасап, олардың ғылыми әлеуетін арттыруға жүйелі түрде көңіл бөліп келеді. Мұндай мүмкіндіктер жас ғалымдардың кәсіби қалыптасуына ғана емес, сонымен қатар отандық ғылымның дамуына да оң әсерін тигізеді. Себебі шетелдік ғылыми тәжірибені меңгерген зерттеуші өз елінің ғылымына жаңа серпін әкеледі. Біз де тағылымдама барысында жинақтаған білім мен тәжірибені Қазақстан ғылымының дамуына бағыттауды өзіміздің басты міндетіміз деп санаймыз.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті өткен мен болашақты жалғаған алтын көпір. Бұл ұлт зиялыларын тәрбиелеген, ғылым мен білімнің шамшырағын жаққан қасиетті орда. Бүгінде университет түлектері әлемнің түкпір-түкпірінде еңбек етіп, оқу орнының мәртебесін асқақтатып келеді. Университеттің халықаралық беделі де жыл сайын артып, әлемдік білім кеңістігіндегі орны нығая түсуде. Ғылыми тағылымдама барысында біз Қазақстан ғылымының әлеуетін шетелдік әріптестерге таныстырып, ұлттық ғылымның жетістіктері туралы ақпарат алмасуға мүмкіндік алдық. Бұл еліміздің ғылыми имиджін қалыптастыруға қосылған шағын болса да маңызды үлес деп білеміз. Қорыта айтқанда, Istanbul University қабырғасындағы ғылыми тағылымдама біз үшін үлкен тәжірибе мектебі болды. Бұл сапар ғылыми көкжиегімізді кеңейтіп қана қоймай, жаңа идеялар мен тың зерттеулерге жол ашты. Осындай зор мүмкіндік беріп, ғылыми ізденісіміздің жаңа деңгейге көтерілуіне жағдай жасаған Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіне шынайы алғысымызды білдіреміз.

Ғылым жолындағы әрбір жетістігіміздің бастауында қасиетті қара шаңырақ Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті тұрғанын әрдайым мақтанышпен айтамыз. Университеттің даңқы асқақтап, білім мен ғылымдағы жетістіктері еселене берсін! Біз де осы сенімге лайық болып, отандық ғылымның өркендеуіне аянбай еңбек етуге дайынбыз.

Мақала авторлары:

Олжас Уәлиев, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің PhD докторанты

Жұлдыз Демесінова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің PhD докторанты

Айнұр Иманбердиева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің PhD докторанты

Салтанат Айтқожаева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің PhD докторанты

https://www.youtube.com/embed/aw4EvuBzII0?si=Mc20Lbxa87HnUL_B" 

https://www.youtube.com/embed/N8w-XYBhLgM?si=jlbxTvJR6emhnPXI" 

Алматыда Қазақстан Республикасының Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлері күніне орай бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерін салтанатты түрде марапаттау рәсімі өтті. Достық үйінде өткен іс-шараға журналистер, редакторлар, блогерлер, мемлекеттік органдардың баспасөз хатшылары мен медиа қауымдастық өкілдері келіп қатысты.

Марапаттау рәсіміне Алматы қаласы әкімдігінің Ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары Дастан Шерехан қатысты. Ол осы саладағыларды кәсіби мерекесімен құттықтап, журналистердің қоғамның дамуына, азаматтық диалогты нығайтып, мемлекеттік институттардың ашықтығын қамтамасыз етуге қосқан үлесін атап өтті.

«Журналистер мемлекет пен қоғам арасындағы маңызды байланыстырушы буын. Сіздердің кәсібиліктеріңіз, объективтіліктеріңіз бен жауапкершіліктеріңіздің арқасында азаматтар болып жатқан оқиға мен жүзеге асып жатқан реформа туралы уақтылы әрі шынайы ақпарат алады. Қазір «Заң мен тәртіп қағидатының маңызы артып отыр. Олар елдегі тұрақтылықтың, әділдік пен одан әрі дамудың негізі саналады», — деді ол.

Сондай-ақ ол халықтың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған мемлекеттік бастамалар мен реформаларды түсіндіру жұмысының маңыздылығына да тоқталып өтті. Іс-шара барысында Алматының Өңірлік коммуникациялар қызметі ұйымдастырған қалалық және республикалық БАҚ арасындағы жыл сайын өтетін байқаудың қорытындысы шықты. Биыл байқауға 128 өтініш түсті. Қазылар алқасы жеңімпаздарды анықтап, ақшалай сертификат табыс етті. Байқаудың қазылар алқасының төрағасы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Сағымбай Қозыбаев ұсынылған материалдардың жоғары деңгейін, шығармашылық тәсілдердің алуан түрлілігін және отандық журналистердің кәсіби шеберлігінің артып келе жатқанын атап өтті.

Байқаудың жеңімпаздары:
«Алматының мәдени өмірі туралы үздік материал» номинациясы бойынша — Индира Біржансал («Қазақ» газеті);
«Алматы туралы үздік тақырыптық бағдарлама» — «Архитектор» бағдарламасы («Алматы» телеарнасы);
«Жасанды интеллектті пайдалана отырып жасалған Алматы туралы үздік жоба» — Аршын Кемелжан («Хабар» телеарнасы);
«Алматыда жүзеге асырылып жатқан реформалар туралы үздік материал» — Юлия Абрамова (NUR.kz ақпарат агенттігі);
«Taza Qazaqstan» — экология және қоршаған ортаны қорғау тақырыбындағы үздік материал — Жанар Қанафина («Еуразия» бірінші арнасы);
«Алматы жастары туралы үздік материал» — Ақтоты Жұмабек (КТК телеарнасы);
«Алматыдағы туризмді дамыту туралы үздік материал» — Әнуар Амангелдинов (31 арна);
«Алматы қаласы аудандарының тыныс-тіршілігі туралы үздік репортаж» — Олжас Омарбек («Алматы» телеарнасы);
«Алматыдағы кәсіпкерлік пен бизнесті дамыту туралы үздік материал» — Рысалдин Бахамов («Вечерний Алматы» газеті);
«Алматы қаласы туралы үздік лонгрид» — Кирилл Харламов («МИР» телеарнасы);
«Журналистикадағы немесе блогингтегі үздік дебют» — Илья Ролдугин (CentralMedia24 ақпарат агенттігі);
«Алматы туралы үздік әлеуметтік бейне-контент» — Меруерт Төленова («Алматы» телеарнасы);
«Қала тұрғындарының денсаулығы мен әл-ауқаты туралы үздік материал» — Айгерім Есімхан («Алатау» телеарнасы);
«Алматыдағы білім беру саласын дамыту туралы үздік материал» — Алёна Ковалёва («Еуразия» бірінші арнасы);
«Алматы қаласы туралы үздік фотожоба» — Тимур Батыршин (Informburo.kz ақпарат агенттігі).

Мемлекеттік құрылымдар мен қоғам арасындағы ашық диалогты дамытуға елеулі үлес қосып жүрген мемлекеттік органдардың баспасөз хатшылары да ескерусіз қалған жоқ. Олардың қатарында Алматы қалалық Полиция департаментінің ресми өкілі Салтанат Әзірбек, Алматы қаласы Төтенше жағдайлар департаментінің баспасөз хатшысы Гүлдана Нұрымбетова, Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің баспасөз хатшысы Айжан Бекеева мен басқа да баспасөз қызметінің өкілдері бар.

Салтанатты рәсімнің соңында ұйымдастырушылар кәсібилігі, объективтілігі мен өз ісіне адалдығы үшін журналистер қауымдастығына алғыс білдіріп, сапалы журналистиканың қазіргі қоғамдағы маңызды институттардың бірі болып қала беретінін атап өтті.

Әлемдегі іс-шара ұйымдастырушылары жиі түсетін бір айқын тұзақ бар. Ол – «Fyre Festival синдромы» деп аталады: даңқты жарнама науқаны, дұрыс таңдалған инфлюенсерлер, эксклюзивтілік туралы уәде – және іс-шара орнындағы толық ұйымдастырушылық сәтсіздік. Дайын емес алаң, нашар дыбыс, жалғыз дәретханаға 40 минуттық кезек.

Бұл қазақстандық оқиға емес, бірақ ол көптеген ұйымдастырушылардың логикасын дәл сипаттайды: алдымен маркетинг, кейін қалғанын реттеп алармыз деген ұстаным. Мәселе мынада: фестиваль – контент те, коммуникация да емес. Бұл – продюсерлік, логистика және ұсақ-түйекке дейінгі назар лайн-аптан кем емес рөл атқаратын күрделі операциялық жүйе.

Басқа бастау нүктесі

Кәдімгі фестиваль «кімді шақырамыз?» деген сұрақтан басталады. Ал тұрақты фестиваль басқа сұрақ қояды: «Біз нені бекіткіміз келеді?»

Бұл жай ғана сөз ойыны емес, бұл – шешім қабылдаудың мүлде басқа моделі. Бастапқы нүкте ретінде кураторлық идея алынғанда – индустрияның қай қырын көрсету, қай дауыстар естілуі керек, белгілі бір әртіс қандай контексте көрінуі тиіс деген мәселелер анықталғанда – лайн-ап, алаң және көрермен тәжірибесі осы шеңбердің айналасында құрылады.

«Лайн-ап – фестивальдің ең көрінетін қабаты және адамдар ең алдымен соны салыстырады. Сондықтан әртістерді таңдау өте сезімтал әрі жауапты жұмыс. Біз үшін құрам тек атауларымен емес, динамикасымен де жұмыс істеуі маңызды: әртістердің бірін-бірі қалай толықтыратыны, жалпы дыбыс пен күннің көңіл күйі қалай қалыптасатыны маңызды», – дейді QARA Studios компаниясының креативті продюсері және әртістермен жұмыс жөніндегі менеджері Аида Аблаева.

«Фестивальдегі жұмыс кураторлық тұжырымдамадан басталады», – дейді QARA Studios компаниясының бас директоры Наргиз Шүкенова. Компания 2017 жылдан бері OYU Live және OYU Fest жобаларын ұйымдастырып келеді.

«Біз үшін танымал есімдер мен мансабы енді қалыптасып келе жатқан орындаушылар арасындағы тепе-теңдік маңызды. Бірақ сонымен бірге біз өз талғамымызға сүйенеміз», – дейді ол. Дәл осы ұйымдастырушының талғамы фестивальдің есте қалатынын немесе әлеуметтік желі таспасында жоғалып кететінін анықтайды.

Жұмыс істейтін тәсілдер

Тұрақты фестивальдердің ұйымдастырушыларында лайн-ап шеңберінен әлдеқашан асып кеткен бірнеше ортақ қағида бар.

Қалыптасқан шаблондарды бұзу

Белгілі орындаушыны оған тән емес ортаға орналастыру. Көрермен ол туралы бәрін білемін деп ойлаған кезде, күтпеген жаңа қырын көреді. OYU фестивалінде Қайрат Нұртас, Дос-Мұқасан, Нұрлан мен Мұраттың басқа контексте ұсынылуы соның мысалы болды.

Шектеуді құндылыққа айналдыру

Польшаның OFF Festival фестивалі күніне келушілер санын әдейі 15 мың адаммен шектейді, дегенмен бұдан екі есе көп билет сата алар еді. Ал Glastonbury фестивалі лайн-аптың бір бөлігін соңғы сәтке дейін құпия ұстайды. Бұл маркетингтік айла емес, нағыз дәстүрге айналған рәсім.

Орынның фестивальдің бір бөлігіне айналуы

Өзбекстандағы Stihia фестивалі 2017 жылдан бері құрғап қалған Арал теңізінің табанында өткізіліп келеді. Мұндағы орын – жай декорация емес, өзіндік мәлімдеме. Электронды музыка мен ғылым фестивалі экологиялық апатты әлемнің түкпір-түкпірінен келетін мыңдаған адамдардың тартылыс нүктесіне және өңірдің тұрақты дамуы туралы диалог алаңына айналдырды.

Өндіріс – хабарламаның өзі

Coachella фестивалі арт-инсталляцияларды музыкалық бағдарламамен тең дәрежедегі бөлікке айналдырды. Соның арқасында фестиваль концерттен мағынаға толы ортаға айналды. Дыбыс, жарық және сахналық безендіру – жай техникалық қамтамасыз ету емес, аудиториямен сөйлесетін тіл.

Бұл тәсілдердің барлығын бір нәрсе біріктіреді: олар маркетингтік айла емес, айқын кураторлық ұстанымның нәтижесі. Фестиваль не айтқысы келетінін біледі және оны бағдарламасы, кеңістігі және әрбір бөлшегі арқылы жеткізеді.

Фестивальден кейін не қалады?

Фестивальдің шын мәнінде институтқа айналғанының басты көрсеткіші – сатылған билеттер саны немесе әлеуметтік желідегі қамту емес. Ең маңыздысы – көрерменнің ол туралы «өте жақсы болды» дегеннен де терең ұғымдармен айтуы.

OYU Fest фестивальдерінің бірінде жүргізілген сауалнамада адамдар оны ұлттық бірегейлікпен, жергілікті мәдениетпен және мақтаныш сезімімен байланыстырған. Бұл – ойын-сауық емес, тиесілік сезімі. Бұл – жай оқиға емес, терең ену тәжірибесі.

«Түптеп келгенде, фестиваль адамдар оған тек бағдарлама үшін емес, атмосферасы мен қалыптастыратын мағынасы үшін қайта оралуға дайын болғанша ғана өмір сүреді», – дейді QARA Studios компаниясының маркетинг директоры Перизат Сейфулмаликова.

Бұл мағына өздігінен пайда болмайды. Ол жүйелі түрде қалыптасады: кураторлық көзқарас, сабақтастығы бар команда және алаңда болып жатқанның бәріне ұдайы көңіл бөлу арқылы. Ең бастысы – фестиваль өз миссиясын, не үшін өмір сүретінін, лайн-ап туралы ойланбай тұрып-ақ білуі керек.

Қазақстанның фестивальдік сахнасы дәл қазір осы түсініктің бәсекелік артықшылыққа айналатын кезеңіне аяқ басып отыр. Енді бұл мүмкіндікті кім тиімді пайдаланатынын бақылау қызық.

https://www.youtube.com/embed/1ZDq4L6uD9U?si=u3mJaBWVkJcx75-L" 

https://www.youtube.com/embed/Vo8yBrUAxY8?si=b--iajHiRHmP_0u2" 

https://www.youtube.com/embed/pXSCXlDWZ6U?si=4auT0PGkn7qpO_iQ" 

https://www.youtube.com/embed/-qXOBhVdeG8?si=y1VgiNNeXUsiFAt7" 

https://www.youtube.com/embed/iNdBSxOr8Mg?si=BZUGx5JTU3U94_nG"

https://www.youtube.com/embed/P6HUcUF1oGI?si=3dvW1atO7sTkIQyU"